Kunstmatige intelligentie is niet langer alleen een hulpmiddel, maar een bepalende factor in hoe mensen informatie interpreteren en vertrouwen. AI presenteert zich overtuigend en zelfverzekerd, maar neemt geen verantwoordelijkheid voor wat juist is. Wie AI als autoriteit behandelt, loopt risico. Wie AI ziet als assistent, blijft de controle houden.
AI is diep doorgedrongen in het dagelijks leven. Mensen gebruiken het om teksten te schrijven, informatie te zoeken en keuzes te onderbouwen. Tegelijkertijd groeit het risico dat AI wordt gezien als een betrouwbare bron, terwijl het vooral uitblinkt in formuleren. De antwoorden die chatbots als ChatGPT, Gemini of Copilot klinken logisch en consistent, maar zijn niet automatisch correct. Daardoor worden conclusies overgenomen zonder dat duidelijk is waarop ze zijn gebaseerd.
Wat daarbij opvalt, is hoe snel vertrouwen verschuift van mens naar machine. AI zelf heeft geen besef van waarheid, context of consequenties. Het genereert output op basis van patronen in bestaande data, inclusief fouten en vertekeningen. Maar omdat AI professioneel communiceert en vloeiend taalgebruik hanteert, ontstaat het risico dat mensen de output steeds minder kritisch beoordelen en die beschouwen als waarheidsgetrouw.
Daarom raad ik mensen aan om AI te beschouwen als een slimme en enthousiaste stagiair. De inzet is hoog en de bijdrage waardevol, maar de output vraagt om controle. Het is noodzakelijk om aannames te controleren, herkomst van informatie te toetsen en conclusies te verifiëren bij betrouwbare online bronnen, autoriteiten of experts.
AI kan veel, maar mag nooit bepalen wat waar is. Safer Internet Day is een goed moment om dat onderscheid opnieuw scherp te stellen en mensen bewuster te maken van hun eigen rol in het beoordelen van AI-output.
